Een getuigenis van Katrin Naert, cursiste Fotografie

Sinds een jaar zit ik op avondles digitale reflexfotografie en photoshop. Dit heeft mij op een onverwachte manier veel bijgebracht voor mijn vak als opleider. Ik neem u graag even mee.

Al tijdens de eerste twee lessen word ik van deze illusie verlost: mijn foto’s lijken nergens op en dit zowel technisch als qua compositie. Ik word met andere woorden geconfronteerd met een pijnlijke verandering in mijn perceptie. Ik dacht dat mijn foto’s oké waren maar dat was niet het geval. Nu zie ik het echter ook zelf. Ik ben met andere woorden in mijn leerproces van onbewust incompetent naar bewust incompetent gegaan.

Twee dingen zijn mij opgevallen tijdens deze periode van bewuste incompetentie.

Ten eerste is dit een frustrerende periode. Zowel ik als mijn medestudenten hadden last om de juiste technieken en de daaraan verbonden theorie te verwerven. Tijdens de oefensessies in de klas stonden we te sakkeren omdat we de belichting niet juist kregen of het beeld niet scherp. De leerkracht moest elke week opnieuw de basis uitleggen omdat er altijd nog wel iemand was die het niet helemaal gesnapt had. Resultaat: heel veel slechte foto’s.

Tweede vaststelling was dat deze periode lang duurde: quasi het hele semester, om eerlijk te zijn. Want er kwamen alsmaar meer aandachtspunten bij natuurlijk… Deelnemers begonnen mentaal af te haken en sommigen gaven het zelfs helemaal op.

Ik keek dus ook niet bepaald uit naar de examenopdracht. Tijdens de voorlaatste les (en de laatste les herexamen voor de ongelukkigen) kregen we een uur tijd om niet minder dan 9 foto-opdrachten uit te voeren en dit in de onaantrekkelijke schoolomgeving tijdens de koude en donkere januaridagen.

Groot was dan ook mijn verbazing dat zowel ik als mijn medestudenten er zonder al te veel problemen in slaagden om alle opdrachten technisch correct uit te voeren en dit op minder dan een uur. Blijkbaar hadden we als doorzetters toch voldoende onze nieuwe vaardigheden geoefend. We waren met zijn allen van bewust incompetent opgeschoven naar de volgende leerfase: bewust competent. We moesten met andere woorden nog goed nadenken maar het examen was meer dan ok.

Ondertussen zijn we enkele maanden verder. Op een familiefeest laatst merkte ik dat ik zonder veel nadenken een aantal foto’s heb gemaakt die er allemaal echt mochten zijn. Ook voor mijn nieuwe foto-opdrachten is er een verschil. Vroeger maakte ik meer dan 100 foto’s om er eentje te hebben die goed genoeg was om als huiswerk in te dienen. Nu weet ik wat zal lukken en wat niet zal lukken en heb ik met enkele foto’s genoeg. Ik ben met andere woorden onbewust competent geworden: toch wat de basistechnieken betreft. Zelfs met mijn telefoon maak ik betere foto’s.

Naast fotograferen heb ik dus nog meer geleerd in de avondles. Ik ben mij nu veel bewuster van de frustraties die deelnemers in opleidingen hebben bij het leren van nieuwe vaardigheden. Ik heb er ook meer begrip voor dat ik nog eens opnieuw een basisaspect moet uitleggen. En bovenal ben ik er nog meer van overtuigd dat we deelnemers zowel tijd als oefenopportuniteiten moeten geven als we willen dat ze leren.

Ten slotte nog dit: ik ben op citytrip geweest met mijn man. Dit is onze eerste vakantie in 25 jaar waar alleen hij op de foto’s staat!

Katrin Naert